ĐÒN PHONG TỎA (Chương 1 – phần 1)

Trong quyển sách này, phong tỏa nghĩa là dùng quân của mình ngăn chặn bước tiến của quân chốt đối phương. Nói cách khác, ta có thể phong tỏa chốt đối phương bằng cách đặt quân (quân nhẹ, thậm chí là quân nặng) ngay trước chốt đối phương. Ví dụ, trong hình dưới, chốt Đen ở d5 bị phong tỏa bởi mã Trắng ở d4.

Nhiều người—ít nhất là các kiện tướng—có thói quen phong tỏa chốt thông của đối phương; nhưng với hiểu biết của tôi thì chưa có ai nêu ra được nền tảng lý thuyết cho việc này cả. Khi tìm được ra được lý thuyết nền tảng, ta sẽ giải quyết được vấn đề “Phong tỏa.”

Kỳ thủ có thể hiểu rõ hơn vấn đề trên nếu nắm được cách thức hoạt động của quân chốt. Một trong những đặc tính của loại quân này rất dễ thấy: Chốt có tham vọng bành trướng, khát khao tiến như vũ bão về phía trước. Những ván cờ có đa số chốt ở trung tâm minh họa rõ nét nhất cho đặc tính đó: càng tiến xa, chốt càng quan trọng.

I. THAM VỌNG BÀNH TRƯỚNG CỦA QUÂN CHỐT

Để minh họa, ta sẽ nghiên cứu ván cờ dưới đây.

Ta dừng ở đây một chút để phân tích:

Trận đấu nhỏ này không chỉ thể hiện tham vọng tiến công và bành trướng lãnh thổ, mà còn cho ta thấy sức mạnh của chốt tiến xa. Nếu Đen đi Nb8 hoặc Na5, quân mã này hoặc là phải lùi về chỗ cũ, hoặc là đứng sai chỗ. Hãy chú ý những điểm sau:

(a) Tiến chốt một phần là để vô hiệu hóa hoặc giảm sự cơ động của quân đối phương.

(b) Dâng chốt ồ ạt thường đi cùng ý định thí bỏ các quân chốt này. Bạn có thấy gần như là tự tử tập thể không? Về bản chất, chốt cũng là một quân ngáng đường, nó chặn nước tiến công của chính quân mình. Chốt lấp đi con đường xâm nhập lãnh thổ đối phương. Do đó, cùng với việc tiến công, nó cũng phải tự hủy diệt bản thân để đổi lấy sức mạnh cho toàn quân. Tóm lại, quân chốt sẽ tự hy sinh để nhường cột mở (hoặc đường chéo) cho các quân khác (xe chẳng hạn) đang “neo đậu” ở lãnh thổ quân mình và chờ cơ hội xâm nhập lãnh thổ đối phương.

(c) Khi tiến chốt, ta có cơ hội khóa quân đối phương bằng chốt tiến xa.

Trận đấu tiếp tục như sau:

Tóm lại, nguyên lý cơ bản về việc tiến chốt ở trung tâm là:

(a) giảm sự cơ động của quân đối phương;

(b) mở các cột mở và đường chéo cho quân mình;

(c) vô hiệu hóa đối phương bằng các vị trí nêm (khóa quân đối phương).

Leave a Reply